Trong tập 17 chương trình Đời Rất Đẹp, MC Ngọc Lan sẽ đưa khán giả gặp gỡ nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải – người phụ nữ đứng sau những trang viết chấn động về các nhân vật lịch sử như Phạm Xuân Ẩn, Mai Chí Thọ, Trần Quốc Hương. Không chỉ là một người chép sử, bà là người dùng trái tim tinh tế để “đào bới” những “bí mật” sau những cuộc đời đầy bí ẩn.
Trailer: https://youtu.be/HPgB9hh81wM
Quyển sổ tay viết tay và ký ức “văn Bắc, báo Nam”
Mở đầu chương trình, kỷ vật được MC Ngọc Lan giới thiệu là một quyển sổ tay cũ. Với nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải, đó là “đồ vật trung thành” nhất từ những ngày internet chưa vào Việt Nam, khi nghề báo vẫn chỉ gói gọn trong cây bút và trang giấy.
Bà bồi hồi nhớ lại thời điểm năm 1986, khi từ Hà Nội vào TP.HCM công tác đúng lúc đất nước bắt đầu đổi mới. Chứng kiến sự bùng nổ mãnh liệt của báo chí phương Nam, bà thừa nhận mình đã kinh ngạc trước sức sống của cái gọi là “thời kỳ hoàng kim”. Ít ai biết, một nhà báo nữ mảnh khảnh từng lăn xả nơi biên giới năm 1979, vượt sông Lạng Sơn bằng thuyền độc mộc, thậm chí tự tay đào bới những tòa nhà đổ nát vì bom đạn để đưa thi thể người bị nạn ra ngoài. “Tôi không coi những gian khổ ấy là gì, bởi cả đất nước lúc đó đều như vậy”, bà nhẹ nhàng chia sẻ về những năm tháng cận kề cái chết.
10 năm “dò dẫm” bóng dáng điệp viên huyền thoại
Kỷ vật thứ hai – những cuốn sách viết về Phạm Xuân Ẩn – chính là tâm điểm của miền ký ức. Nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải tiết lộ bà đã mất đúng 10 năm để hoàn thành chân dung về điệp viên huyền thoại này. Con số 10 năm không phải là thời gian viết, mà là thời gian để “thử thách lòng tin” và vượt qua những kỷ luật thép của nghề tình báo.
Bà chia sẻ về những lần thất vọng muốn đầu hàng khi ông Ẩn giữ im lặng, nhưng rồi chính sự lịch thiệp và những cuộc trò chuyện “dò dẫm” đã giúp bà chạm được vào góc khuất của ông. Trong khi thế giới gọi ông là “Điệp viên hoàn hảo”, thì chính ông Ẩn lại khiêm tốn nói với bà rằng nên gọi là “Điệp viên may mắn”.
Dù được cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp ví Phạm Xuân Ẩn như người “ngồi trong phòng tác chiến của quân đội Mỹ” nhờ những tin tình báo giá trị, nhưng khi đối diện với ngòi bút của bà Hải, ông Phạm Xuân Ẩn lại luôn từ chối danh xưng cao quý.
Bà kể lại, ông Ẩn từng nói một câu khiến bà trăn trở mãi: “Sự may mắn luôn tốt hơn mọi kỹ năng”. Qua lời kể của nữ nhà báo, khán giả sẽ hiểu rằng đằng sau sự “may mắn” ấy thực chất là một nhân cách lớn, một trí tuệ bậc thầy và một lối sống lịch thiệp kiểu Tây học đã giúp ông chinh phục mọi nguồn tin. Bà không chọn khai thác những tình tiết gián điệp rượt đuổi kịch tính, mà chọn ghi lại khoảnh khắc “đầu gối run bần bật” khi trao tài liệu của ông – một chi tiết đời thường nhưng lột tả trọn vẹn sự khốc liệt của nghề tình báo mà chỉ mình ông thấu hiểu.
Clip Nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải – Hành trình 10 năm đi tìm chân dung điệp viên hoàn hảo: https://www.youtube.com/watch?v=h3nyjRUSmM0
Tâm nguyện dành cho hậu thế
Một trong những trăn trở lớn nhất của bà khi đặt bút viết về nghề tình báo chính là sự thiếu vắng các chi tiết kịch tính theo kiểu phim ảnh. Bà lo lắng độc giả sẽ thấy “nhạt” khi ông Ẩn khẳng định mình là nhà phân tích, không dính nhiều đến hiện trường. Thế nhưng, vượt qua mọi trở ngại, bà quyết tâm dùng ngòi bút để làm cho nhân vật “sống lại” một cách chân thực nhất.
“Thành tựu thì lịch sử ghi lại, nhưng con người thì không viện bảo tàng nào giữ được”, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải tâm sự. Bà viết không phải để phô diễn kỹ thuật, mà để thế hệ mai sau nhìn thấy được tâm hồn của những người làm nên lịch sử. Những bản thảo viết tay của bà giờ đây đã được bảo tàng lưu giữ, như một minh chứng cho sự tận tụy và “vô kỷ luật” đầy nghệ sĩ của một người cầm bút yêu nghề đến cháy bỏng.
Thông điệp về sự kiên trì và tận tâm
Cuối chương trình, hình ảnh nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải nhận bó hoa từ MC Ngọc Lan như một lời tri ân gửi đến thế hệ nhà báo đi trước. Câu chuyện của bà không chỉ là bài học về nghiệp vụ báo chí, mà còn là lời truyền cảm hứng về sự kiên trì: chỉ có sự tận tâm mới giúp chúng ta “moi” được những giá trị vàng son của lịch sử và giữ cho chúng không bị thời gian vùi lấp.
Tập 17 Đời Rất Đẹp khép lại với thông điệp nhẹ nhàng nhưng sâu sắc: Những trang viết tử tế sẽ luôn có sức sống bền bỉ, giống như cách mà nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải đã dành cả đời để đi tìm “phần người” trong những huyền thoại.
Chương trình được phát sóng lúc 19:15, Thứ Bảy ngày 25/4/2026 trên VTV9. Chương trình do VTV9 phối hợp cùng Jet Studio thực hiện.
Gia Anh
